img_0245-1Het is lastig uitleggen aan mensen die niet uit Leiden komen dat een gemiddelde Leidenaar inmiddels al een paar weken een kriebelend gevoel in de buik heeft. Dat een gemiddelde Leidenaar er inmiddels al een paar weken stiekem naar uitkijkt en een gemiddelde Leidenaar er eigenlijk al weken mee bezig is. Uit welke buurt je ook komt, waar je wieg ook gestaan heeft, woon je in Leiden en kruipt er rood-wit bloed door je aderen, dan is Leidens Ontzet met een grote rode stift omcirkeld in je agenda. Op Leidens Ontzet staat geen maat. Leidens Ontzet is eigenlijk de uitzondering op de regel. Alle regels!

Het zijn de kleine dingen in de weken voorafgaand aan Leidens Ontzet die mij er op wijzen dat het feest weer in aantocht is. Als ik de stad in rij zie ik, en met mij veel andere Leidenaren, het befaamde gele bord al staan waar op staat dat de stad weer een weekje gestremd is. “Wat is dat papa, gestremd” vroeg mij zoontje van 5 onlangs. Ik hoorde het mezelf vragen aan mijn eigen vader ruim 30 jaar geleden. Synoniemen als ‘opgebroken’ en ‘onbegaanbaar’ zeiden hem ook weinig. “We vieren binnenkort feest. Nou dit bord waarschuwt dat mensen dan beter niet met de auto de stad in kunnen komen.” “Je bedoelt 3 oktober?” Ik keek hem vragend aan. “Ja daar hebben we het op school ovefullsizerender-4r.” Gelukkig, het verhaal van het Beleg en het Ontzet van de stad blijft dus niet beperkt tot geschiedenisboekjes! De Leidse jeugd hoort het heroïsche verhaal van de Leidenaren uit 1574 nog steeds. En niet zo’n beetje kan ik u verklappen. In groep 2 hangt pontificaal de Leidse vlag, de hoedjes inclusief de Leidse sleutels hangen al te drogen en ook de werkjes die gemaakt moeten worden zijn geheel in het teken van het Feest der Feesten! Leids chauvinisme ten top, mooi hoor!

Soms hoor ik mijn twee oudste zoontjes praten over Leidens Ontzet. De kermis, de optocht, het vuurwerk en vooral het vele snoepen zijn dan de dingen waar het om draait. Zij zijn er net zo mee bezig als ik. Nu en toen. Zij vieren Leidens Ontzet zoals ik dat ruim 30 jaar vierde. Achterop de fiets bij pappa of mamma, met de wind door je haren richting de stad voor de taptoe. Als voetballer van RCL in Leiderdorp mocht ik nooit meelopen, maar dat deerde niet. Het was donker, het was gezellig en je klasgenootjes liepen wel fullsizerender-3mee. Op 3 oktober samen met je ouders en je zus kijken naar de Optocht. Vooral de bakkersfiets met krentenbollen die voor de optocht uit fietste maakte altijd diepe indruk op mij. Net als lallende jonge gasten die wazig uit hun ogen keken en stoepje op, stoepje af het feest vierden. Hoe kan je nou zo 3 oktober vieren dacht ik wel eens? Toen ik zelf 17 wist ik wel beter!

Het mooie aan 3 oktober, los van het feit dat het voor veel Leidenaren één groot weerzien is van mensen van vroeger, zijn de tradities, de herinneringen en de verhalen. Neem nou het horlogegrijpen. Vroeger had zo’n horloge met een knopje waarmee het venstertje oplichtte een enorme waarde, nu realiseer je dat je voor die euro’s die je in zo’n automaat gooit ook bij Blokker ook een klokje kan kopen die waarschijnlijk nog langer mee gaat ook. Maar toch doe ik het ieder jaar weer dat horlogegrijpen. Tegen beter weten in, maar toch! Banaan met slagroom: als mijn vrouw het voorzet trek ik een lastig gezicht. Op 3 oktober niet, dan hoort het erbij. Zuurstok idem. Suikerspin idem. Rondje in een heftig schommelende attractie idem. Varentje kopen idem.

Het zijn die tradities en gewoonten die Leidens Ontzet zo bijzonder maken. En eigenlijk, als ik heel eerlijk ben, ben ik in mijn hoofd nog steeds dat jongetje van een jaar of 7 die achterop de fiets zit en met de wind door je haren, met het geluid van de kermis in de verte zijn hart sneller voelt kloppen omdat het 3 oktober is. Juist dat onbeschrijfelijke gevoel maakt 3 oktober zo leuk. Zo uniek. Zo Leids!