Leiden is de mooiste stad van de wereld. Leidenaar en historicus Joost Bleijie gaat op zoek naar de mooiste plekken in de stad en de mooiste verhalen die achter de Leidse plekken, personen, gebeurtenissen of producten schuil gaan. Uiteraard maakt hij een Selfie op deze plek. Deze keer in Selfie met….: Soldaat van Oranje

Selfie met...-bij Soldaat van Oranje 2Het vertellen van het verhaal van Eric Hazelhoff Roelfzema, beter bekend als de Soldaat van Oranje, was altijd een van de hoogtepunten tijdens het geven van een stadswandeling door Leiden. Staand op het Rapenburg kijkend naar het Balkonnetje aan het studentenpand genaamd Welgelegen was voor deelnemers aan de wandeling heel herkenbaar, zeker voor de wat oudere deelnemers van de rondleiding. Niet zelden werd er naar de overkant van het Rapenburg gekeken. ‘Daar stond Rijk de Gooyer dus toen hij daar [wijzend naar het raam] keek naar de naakte Belinda Meuldijk?’ werd er menigmaal gefluisterd. De naakte dame voor het raam, het was een van de pikante scenes uit de verfilming van Soldaat van Oranje. Een film waarin het indrukkende verhaal van Engelandvaarder Erik Hazelhoff Roelfzema centraal staat.

Erik Hazelhoff Roelfzema begon in 1937 met zijn rechtenstudie in Leiden. Hij werd lid van het in 1839 opgerichte Leidsche Studenten Corps ‘Virtus Concordia Fides’. Tijdens zijn ontgroening, die er in die tijd nog ruw aan toeging, raakt Roelfzema gewond. Hij kreeg een door de praeses van de vereniging naar hem gegooide soepkom tegen zijn hoofd. Dat is ook de openingsscène van de film. ‘Terang bulan…..” wie kent het niet. Roelfzema studeerde in een rumoerige tijd. Eind jaren ’30 namen de spanningen in Europa toe en was er alom een dreiging van oorlog. Dat werd ook in Leiden gevoeld. Uiteindelijk brak de oorlog in mei 1940 uit. Gaandeweg het jaar werd de aanwezigheid van de Duitse bezetter steeds nadrukkelijker. Of Roelfzema het werkelijk vanuit zijn raam zag gebeuren is onbekend. Feit is dat op 26 november 1940 studenten samenkwamen voor het Academiegebouw, aan de overkant van Roelfzema’s huis omSelfie met... - Soldaat van Oranje te luisteren naar de rede van Professor Cleveringa. Die nam het openlijk op voor zijn Joodse collega’s die van de Duitse bezetter hun vak niet meer mochten uitoefenen. Als reactie hierop werd de universiteit op last van de Duitsers gesloten. In februari 1941 schreef Roelfzema het Leids Manifest gericht aan Leidse studenten om zich tegen de Duitse bezetter te keren. Hiervoor zat hij een tijdje in het Oranjehotel in Scheveningen. Niet lang daarna week hij met de boot St-Cerque, een boot die voer onder Panamese vlag, via de Faeröer Eilanden naar Engeland uit. Roelfzema was Engelandvaarder geworden.

Ondanks zijn lichamelijke gebreken, hij werd eerder afgekeurd voor militaire dienstplicht, lukt het Roelfzema om piloot bij de RAF te worden. Menigmaal steeg hij vanuit Engeland op om in Duitsland steden te bombarderen. Toen het einde van de oorlog in zich kwam, werd Roelfzema persoonlijk adjudant van Koningin Wilhelmina. Hij begeleidde de Vorstin tijdens haar terugkeer in Nederland. Eerst in Zeeland, later in Holland. Als Wilhelmina hem vraagt om na de bevrijding een staffunctie te bekleden, weigert hij dat. Zijn bijzondere oorlogsverhaal schrijft hij op in het boek In het hol van de Ratelslang. Een jaar later krijgt het een nieuwe titel namelijk Soldaat van Oranje. Het boek wordt in 1977 verfilmd door eveneens een voormalig Leids student namelijk Paul Verhoeven. Of de film de beste Nederlandse film is die ooit gemaakt is, daar zijn de meningen over verdeeld. Het is wel een film geweest die bij generaties Nederlanders in het geheugen gegrift staat. Niet alleen vanwege de het verhaal en de filmmuziek, maar ook vanwege eerder genoemde scene.

bron foto: https://www.oranjehotel.org/nl/bekende-gevangenen/erik-hazelhoff-roelfzema/