Leiden is de mooiste stad van de wereld. Leidenaar en historicus Joost Bleijie gaat op zoek naar de mooiste plekken in de stad en de mooiste verhalen die achter de Leidse plekken, personen, gebeurtenissen of producten schuil gaan. Uiteraard maakt hij een Selfie op deze plek. Deze keer in Selfie met….: Pieter van der Werf

21. Selfie met...- Pieter van der WerfVan der Werf is door de eeuwen heen wel een beetje het toonbeeld van het verzet van Leiden tegen de Spanjaarden geworden. Of hij daadwerkelijk zijn lichaam heeft aangeboden aan de hongerend bevolking is onbekend, maar het heeft hem wel een schitterend schilderij en een standbeeld opgeleverd. Dat schilderij, gemaakt door de Vlaamse schilder Van Bree, hangt in de Lakenhal en is zeker een bezoek waard. Niet in de laatste plaats omdat de oplettende kijker tot de conclusie komt dat het tafereel dat op het schilderij zichtbaar is, nergens in Leiden heeft kunnen plaatsvinden. De stedelijke setting is namelijk nergens in Leiden te vinden. Niet gek als je bedenkt dat dit schilderij gemaakt is in de 19e eeuw, een eeuw waarin de Vaderlandse Geschiedenis tot ongekende hoogte werd verheerlijkt. Waarschijnlijk heeft Van Bree de opdracht gekregen om het moment dat Van der Werf zijn lichaam aanbood zo heldhaftig mogelijk te schilderen. Nou, dat is hem gelukt!

(bron: Stedelijk museum De Lakenhal)

(bron: Stedelijk museum De Lakenhal)

Ook over het standbeeld gaat een aardig verhaal. Toen in 1807 het Kruitschip ontplofte zat men in Leiden met een grote, lege plek. Daar kwam uiteindelijk een stadspark genoemd naar Van der Werf. Een standbeeld kon niet ontbreken natuurlijk. Probleem is echter dat er geen afbeeldingen van Van der Werf bewaard zijn gebleven. We weten dus niet zo goed hoe hij er uit heeft gezien en dat maakt het maken van een standbeeld erg lastig. Of het inderdaad Van der Werf is die in het naar hem vernoemde park op een sokkel staat, is dus maar de vraag. Maar voor Leidenaren is dit onze Van der Werf die onlosmakelijk verbonden blijft aan het hoogtepunt van de Leidse geschiedenis namelijk Leidens Ontzet. Burgemeester van Leiden zijn is al een hele eer, maar burgemeester zijn tijdens Leidens Ontzet, en dan ook nog standhouden tegen de Spanjaarden, is natuurlijk van de buitencategorie. En daarom staan we ieder jaar weer in de vroege ochtend van 3 oktober, in het naar Van der Werf genoemde park, aan de voet van zijn standbeeld, vaderlandslievende liederen te zingen tijdens de Koraalzang die de herinnering aan de standvastigheid van Van der Werf en de Leidenaren levend houden.