Leiden is de mooiste stad van de wereld. Leidenaar en historicus Joost Bleijie gaat op zoek naar de mooiste plekken in de stad en de mooiste verhalen die achter de plekken schuil gaan. Uiteraard maakt hij een Selfie op deze plek. Deze keer in Selfie met…. Einstein

IMG_5007Hij schreef begin 20e eeuw een open sollicitatie naar de Leidse Hoogleraar Kamerlingh Onnes in de hoop een baantje te bemachtigen, maar Kamerlingh Onnes nam op zijn beurt niet eens de moeite om de brief te beantwoorden. Hij gooide de brief bij het oud papier. Iemand heeft die brief inclusief gefrankeerde retourenveloppe gered want hij is nog te bezichtigen in het Wetenschappelijk museum Boerhaave. Uiteindelijk kwam die jonge brievenschrijver, Albert Einstein genaamd, in 1920 toch in Leiden terecht. Het Leids Universiteits Fonds had weten te regelen dat Einstein hier bijzonder Hoogleraar kon worden. Als tegenprestatie hoefde hij slechts een aantal gastcolleges per jaar te geven. Vanaf 1920 liep Einstein, die bekend stond als een sloddervos met die overbekende haardos dus rond  door Leiden. En dat bleef niet onopgemerkt.

Einstein is een van de vele nationale en internationale grootheden die op een of andere manier verbonden zijn aan Leiden. Voormalig Raadspensionaris Johan de Witt, de 6e president van de VS John Quincy Adams en Psychoanalyticus Sigmund Freud zijn voorbeelden van historische personen die tijdelijk, bijna onopgemerkt in de Sleutelstad verbleven. Einsteins aanwezigheid in Leiden bleef echter minder onopgemerkt. Omdat hij een wat bekender persoon in de stad was bleef hij vaak niet onopgemerkt. Sterker nog, Einstein had ook de nijging om zichzelf wat op de voorgrond te zetten.

Toen koningin Wilhelmina in 1925 een eredoctoraat in Leiden kreeg, zat de universiteit een klein beetje met die Einstein in de maag. Zijn aanwezigheid mocht natuurlijk niet de aandacht afleiden van de feestelijkheden rondom Wilhelmina en haar eredoctoraat. Einstein werd vooraf dus vooral verzorgd om zich stil te houden zodat alle schijnwerpers op de vorstin zouden staan. Toch was het een dag later Einstein die de voorpagina’s van de kranten haalde. Hij had zich koest gehouden, maar zijn satijnblauwe gewaad en zijn hoed met struisvogeleieren hadden de aandacht getrokken. Wellicht nog meer dan het eredoctoraat van de vorstin.

Ondanks het feit dat Einstein tot 1946 ingeschreven stond aan de Universiteit, vertrok hij al in  de jaren 30 naar de VS. Zijn grote ontdekkingen en zijn befaamd relativiteitstheorie E=MC2 kwamen niet in Leiden tot stand. Heel weinig in de stad doet nog herinneren aan het feit dat deze beroemde wetenschapper in Leiden heeft rondgelopen. Het gelijknamige café aan de Nieuwe Rijn is wellicht het enige dat nog aan Einstein doet herinneren. Misschien was het wel zo’n type café waar de beroemde anekdote van Einstein over de relativiteitstheorie heeft plaatsgevonden. Ooit vorige iemand ergens in een kroeg aan Einstein om de relativiteitstheorie eens in Dummietaal uit te leggen. Einstein antwoordde: “Stel je zit in de kroeg met een hele mooie vrouw. Dan duren uren vaak een minuut. Stel je zit in de kroeg met een wat minder mooie vrouw; dan duren minuten vaak uren. Dat is relativiteit”.