Leiden is de mooiste stad van de wereld. Leidenaar en historicus Joost Bleijie gaat op zoek naar de mooiste plekken in de stad en de mooiste verhalen die achter de Leidse plekken, personen, gebeurtenissen of producten schuil gaan. Uiteraard maakt hij een Selfie op deze plek. Deze keer in Selfie met….: Jan van Leyden

28. Jan van Leyden - Bron WikipediaWie de Duitse stad Münster bezoekt kan niet om de grote Lambertikirche heen. Midden in de stad, lijkend op de beroemde Dom in Keulen, torent hij boven de bestaande bebouwing uit. Wie goed kijkt ontdekt aan de toren van de kerk een aantal mysterieuze ijzeren kooien. Het zijn de kooien waar de Wederdopers in 1534 hun eind vonden. Een van die wederdopers was de Leidenaar Johan Beukelszoon, beter bekend als Jan van Leyden.

Johan Beukelszoon of Jan van Leyden werd in 1509 in Leiden geboren. Als kleermaker en als schipper reisde hij door heel Europa op zoek naar een fortuin. Zonder dat hij dat gevonden heeft, keerde hij weer terug naar Leiden. Daar begon hij aan het Noordeinde een herberg, In den Witte Lely genaamd. Vandaar de Selfie, die is gemaakt op het Noordeinde waar de herberg zat. Naast kroegbaas was Jan van Leyden ook entertainer. Hij stond regelmatig op de bar zijn bezoek te vermaken met mooie verhalen of hij speelde muziek. En als de Schout van de stad even niet keek hield hij vlijmscherpe 28. Lambertikirche Muenster - Jan van Leydenbetogen tegen de allesoverheersende Katholieke Kerk. Het leverde Jan van Leyden de bijnaam ‘mooiprater’ op. Hij kon alles recht lullen wat krom was. In 1533 kwam Jan van Leyden de Amsterdammer Jan Mathijs tegen. Jan Mathijs was een Wederdoper, in die tijd een kleine splintergroep binnen de snel groeiende Protestante Kerk. Samen kregen ze een visioen over het koninkrijk van God op aarde. Ze trokken er op uit richting van de Duitse stad Münster waar dit koninkrijk gerealiseerd moest worden. Met hun volgelingen verdreven ze de machtige Bisschop van Münster en stichtten er het Koninkrijk Gods. Als leider van de Wederdopers waande Jan van Leyden zich onaantastbaar. Bovendien voerde hij een waar schrikbewind omdat hij ervan overtuigd was dat Jezus ieder moment kon terugkeren op aarde. Hij regeerde met het zwaard, alle regels werden afgeschaft en de enige die de regels bepaalde was Jan zelf. Alle boeken werden verbrand, geld schafte hij af en hij voerde ‘veelwijverij’ ofwel polygamie in. En daar was Jan zelf uiterst bekwaam in gezien de 17 vrouwen die hij had. Eén daarvan liet hij publiekelijk onthoofden omdat zij het in haar hoofd gehaald had iets negatiefs over Jan te zeggen.

Het Koninkrijk van de Wederdopers in Münster duurde niet heel lang. Op 25 juni 1534 deed de verdreven Bisschop van Münster met zijn opgetrommelde getrouwen een inval en liet daarbij alle 600 mannen die er aanwezig waren onthoofden. Jan van Leyden niet. Die werd als een soort trofee in een kooi op een kar door de regio gereden. 6 maanden later werd hij in Münster publiekelijk gemarteld, gedood en in de kooi aan de Lambertikirche opgehangen. Zijn resten bleven daar ruim 50 jaar liggen. Aan deze mooiprater uit Leiden heeft Nederland het spreekwoord ‘je als een Jantje van Leyden ergens vanaf maken’ te danken. Jan van Leyden praatte zich in zijn hele leven met een mooi verhaal overal uit. Behalve in Münster! Daar kostte het mooie verhaal van het door hem gestichte Koninkrijk Gods op aarde, hem letterlijk en figuurlijk zijn kop.

Nog niet zo lang geleden maakte ik voor Leiden.tv een vlog over Jan van Leyden.