Leiden is de mooiste stad van de wereld. Leidenaar en historicus Joost Bleijie gaat op zoek naar de mooiste plekken in de stad en de mooiste verhalen die achter de Leidse plekken, personen, gebeurtenissen of producten schuil gaan. Uiteraard maakt hij een Selfie op deze plek. Deze keer in Selfie met….: Leidse Kaas

24. Leidse Kaas -bron Wikipedia-Stap ergens ter wereld een grote supermarkt binnen, loop naar de koelvitrine en je ziet 3 kaassoorten uit Nederland liggen: Goudse, Edammer en, jawel, Leidse kaas. Onze wereldberoemde Leidse kaas wordt in een adem genoemd met de andere Hollandse iconen als klompen, molens, koeien en tulpen. Kaas, heel veel Hollandser krijg je het niet. Leidse Kaas is minder vet dan zijn Goudse broertje en ziet er in zijn heel ook anders uit. Goudse kaas heeft een gele korst, Leidse kaas een rode. Goudse kaas is rond aflopend, Leidse kaas heeft een ronde en een rechte kant. Bovendien heeft Leidse kaas een toevoeging van komijnzaad aan de wrongel. Wikipedia moest mij uitleggen wat wrongel is: de massa van de door stremsel samenklonterende eiwitten uit melk die het eerste stadium van kaas vormen. Weer wat geleerd! Vanwege de toevoeging van komijnzaad wordt de Leidse Kaas ook welk Komijnekaas genoemd. Of pitjeskaas zoals veel Leidenaren zeggen.

Eigenlijk was het helemaal niet de bedoeling om Leidse Kaas te maken. Kaas was een bijproduct van het maken van boter. Boter werd, net als bijvoorbeeld bier op gerote schaal gemaakt in oude Hollandse steden zoals Leiden. Melk lieten ze een nachtje staan waardoor het room naar boven kwam. Daar maakte ze boter van. Maar hetgeen dat overbleef werd dus ‘hergebruikt’ voor het maken van kaas. Een vroege voorloper van de circulaire economie waar we het vandaag de dag zo vaak over hebben dus.  Omdat de vette room er dus al uit was werd het kaas met een relatief laag vetpercentage en dat is nog steeds zo. Niet voor niets wordt Leidse Kaas regelmatig door allerlei dieetgoeroes aangeprezen als kaas bij uitstek bij het afvallen. De Leidse Kaas was ook een goed houdbare kaas. Hij moest lang rijpen voordat hij lekker werd en dus was het in de 17e eeuw voor de VOC een ideale kaas om mee te nemen op de schepen richting de Oost. Overigens gebruikte de Romeinen komijn ook al, maar dan als broodbeleg en als liefdesdrankjes. Ze dachten door komijn te eten en te drinken, dat ze een trouwe partner zouden krijgen. Komijn in de kaas was niet alleen een smaakmaker, maar ook een soort merkteken. Aan komijn in de kaas kon iedereen zien dat de kaas uit Leiden kwam.

Omdat Leidse Kaas een uniek (streek)product is, ontving de kaas in 1997 het zegel Beschermde Oorsprongbenaming. Niet zomaar een zegel, maar een zegel dat is uitgegeven door de Europese Unie. Die typerende Leidse Kaas, met rode korst waarin de Leidse sleutels zijn gedrukt is dus een exclusief streekproduct van Leiden en omstreken. Vooral omstreken trouwens, want in Leiden zelf zal je niet zo snel een kaasmaker of kaasboer meer treffen. Het zijn vooral de kaasboeren uit de Leidse regio die de wereldberoemde naam van de Leidse Kaas hooghouden. Wereldberoemd is hij zeker want laten we eerlijk zijn: geen kaas is toch lekkerder dan de Leidse Kaas?

Bron foto: Wikipedia