Leiden is de mooiste stad van de wereld. Leidenaar en historicus Joost Bleijie gaat op zoek naar de mooiste plekken in de stad en de mooiste verhalen die achter de Leidse plekken, personen, gebeurtenissen of producten schuil gaan. Uiteraard maakt hij een Selfie op deze plek. De Selfie en het verhaal achter de Selfie wordt gepubliceerd in het Leids Nieuwsblad. Deze keer in Selfie met….: De Leidse Sleutels

26. Peutingerkaart - Bron- Limeswiki.nlJe komt ze overal in de Leidse binnenstad tegen: het Leidse stadswapen met prominent zichtbaar de Leidse Sleutels. Niet voor niets staat Leiden in binnen- en buitenland bekend als “De Sleutelstad”. Dat komt dus door het stadswapen. Een andere ‘geuzennaam’ de Leiden heeft is Lugdunum Batavorum. Die naam heeft weinig met het stadswapen te maken. In de 15e eeuw werden de zogenaamde Peutinger kaarten ontdekt (foto, bron limeswiki.nl) . Dit waren oude Romeinse landkaarten waarop plaatsen en nederzettingen in het noorden van het Romeinse Rijk werden genoemd. Wie de Peutinger Kaarten bestudeert, ziet aan de Rijn, de toenmalige noordgrens van het Romeinse Rijk, Lugdunum Batavorum liggen. In de 16e eeuw heeft Leiden die naam een beetje geclaimd. Daarom hebben we nu bijvoorbeeld een voetbalclub die Lugdunum heet. Maar of Lugdunum Batavorum ook daadwerkelijk Leiden was, is hoogst twijfelachtig. Eerder is het een nederzetting geweest die dichter bij Katwijk dan bij Leiden lag.

Soms wordt er wel eens gedacht dat we de Leidse sleutels te danken hebben aan de stadsrechten die Leiden In 1266 kreeg Leiden van de Graven van Holland. De stadsrechten gaf de toen nog bescheiden stad het recht om bijvoorbeeld recht te spreken, belasting te heffen, markten te houden en stenen huizen te bouwen. Dat laatste was niet onbelangrijk in een tijd dat de meeste huizen van hout waren en dus erg brandgevaarlijk waren. Het is een fabel om te denken dat Leiden haar stadswapen aan het verkrijgen van deze stadsrechten te danken heeft. Het klinkt natuurlijk wel mooi dat de Graven van Holland met het symbolisch overhandigen van de sleutels Leiden allerlei eigen rechten gaf en dat dat daar het stadswapen 1126432vandaan komt. Helaas is het niet juist. Bovendien weten we helemaal niet zeker of de in 1266 verkregen stadsrechten de eerste stadsrechten zijn geweest die Leiden kreeg? Wat we weten is dat de stadsrechten uit 1266 de eerst stadsrechten zijn geweest die op papier zijn gezet en bewaard zijn gebleven. Hoogstwaarschijnlijk zijn de stadsrechten van 1266 een (her)bevestiging van eerder verkregen stadsrechten van eerdere Graven van Holland en is er in 1266 slechts het een en ander toegevoegd of geschrapt. De rechten die Leiden had waren waarschijnlijk dus al ouder.

Die Peutingerkaart en de stadsrechten uit 1266 hebben dus niets met het huidige stadswapen van Leiden te maken. De sleutels komen uit de 12e eeuw en die hebben we te danken aan de Pieterskerk.  De Pieterskerk is genoemd naar de discipel Petrus. Van Petrus staat in het Bijbelboek Mattheus, hoofdstuk 16 vers 19 om precies te zijn, dat Jezus Petrus de sleutels zal geven die toegang geven tot de hemel. En omdat de kerk genoemd naar de discipel Petrus, de kerk het meest markante gebouw was in Leiden in die tijd en ook nog eens het religieuze centrum van de stad was, heeft Leiden de sleutels in het wapen van de stad dus aan de naar Petrus genoemde kerk te danken.  Daarom is Leiden tot op de dag vandaag de Sleutelstad.